السيد محسن الأمين ( مترجم : على حجتى كرمانى )

90

سيره معصومان ( فارسي )

آمدن هيئتهاى عرب نزد رسول خدا ( ص ) پس از ظهور اسلام قبايل عرب هيئتهاى خود را متشكل از صدها يا دهها نفر و گاه به صورت جمعى و گاه تك نفره به سوى رسول خدا ( ص ) روانه مىكردند . برخى از افرادى كه در اين هيئتها به نزد رسول خدا مىآمدند مسلمان و برخى مشرك بودند . گاه برخى از آنها فورا اسلام را مىپذيرفتند و گاهى هم افراد پس از مدتى اسلام مىآوردند و برخى هم همچنان بر شرك خود پايدار مىماندند كه البته تعداد اين افراد اندك بود . كسانى كه به اسلام مىگرويدند به سوى قوم خود مىرفتند و همه يا برخى از افراد قبيلهء خود را مسلمان مىكردند و بعضى هم بر شرك خود مىماندند و برخى از آنها بر قوم خويش بيعت مىكردند . اخبار « حسانى » از اينها باقى است كه از رهگذر آنها مىتوان به اخلاق و عادات و وفاى عرب پى برد . از برخورد آن حضرت ( ص ) با اينان ، فضيلت اسلام و قسمت عمده‌اى از سياست درخشان اسلامى كه موجب تسريع انتشار اسلام در اين قبايل و قبايل ديگر شد ، آشكار مىگردد . پيامبر ( ص ) اين هيئتها را مورد احترام قرار مىداد و سران آنها را در مجالس ، تكريم مىفرمود و آنان را در كنار خويش مىنشاند و با آنها گفت‌وگو مىكرد و از حال مردم و ديار آنها جويا مىشد و نامهاى آنها را تغيير مىداد و اسامى نيكو بر آنها مىنهاد و با آن اسامى آنها را مىخواند . مثلا عبد العزى را به عبد اللّه و غوى را به راشد تبديل مىكرد . در برابر جاهلان آنها صبورى به خرج مىداد و از گنهكارانشان مىگذشت و اسيرانشان را آزاد مىكرد و بسيار آنها را ميهمان مىنمود و به آنها هدايايى مىداد و تا آنجا كه ممكن بود با ايشان دوستى مىورزيد و كسانى را كه از حد و مرز خود تجاوز مىكردند و كارهايى مخالف با شريعت اسلامى انجام مىدادند ، تبعيد مىكرد . و افرادى را براى گرفتن زكات از آنها راهى قوم و قبيله‌هايشان مىكرد و به آنها مىفرمود از توانگرانشان زكات بگيرند و به تهيدستانشان بدهند . محمد بن سعد كاتب الواقدى در كتاب الطبقات الكبير ، نام اين هيئتها و اخبار مربوط به آنها را به صورت مسند و مفصل ياد كرده است و ما اشارهء كوتاهى به بيشتر اين هيئتها و ذكر برخى از اخبار آنها كه در آن پند و موعظت و فايدتى آشكار است خواهيم داشت و براى اجتناب از تطويل كلام اسناد را حذف كرديم و تنها به اخبارى اكتفا ورزيده‌ايم كه در آن سود و عبرت است . بنا بر اين قسمتى از آنچه را كه واقدى آورده ، نقل نكرديم . فهرست نام هيئتهايى كه محمد بن سعد الواقدى در طبقات الكبير ، آورده و اخبار آنها را مفصل و مسند شرح كرده است عبارت‌اند از : وفد ( هيئت ) مزينه ، وفد اسد ، وفد تميم ، وفد عبس ، وفد فزارة ، وفد مرة ، وفد ثعلبه ، وفد محارب ، وفد سعد بن بكر ، وفد كلاب ، وفد رؤاس بن كلاب ، وفد عقيل بن كعب ، وفد جعدة ، وفد قشير بن كعب ، وفد بنى البكاء ، وفد كنانة ، وفد اشجع ، وفد باهلة ، وفد سليم ، وفد هلال بن عامر ، وفد عامر بن صعصعة ، وفد ثقيفه ( هيئتهاى ربيعه ) ، وفد عبد القيس ، وفد بكر بن